فهرست اصلی

 
 

دیدنیهای استان تهران

 

دستورالعمل اجرائی تغییر نام

در اجراي ماده 2 قانون ثبت احوال مصوب سال 1355 دستورالعمل اجرائي چگونگي تغيير نام جهت اجراء ابلاغ مي‌شود. مقتضي است ضمن ابلاغ دستورالعمل به واحدهاي تابعه و توجيه و آموزش دقيق آن به مسئولان اجرائي آن استان وصول آن را بعنوان دبيرخانه شوراي عالي ثبت احوال اعلام داريد.

دبيرخانه شوراي عالي ثبت احوال

دستورالعمل مربوط به تغيير نام

به منظور اتخاذ رويه واحد در بررسي نامهاي ممنوع و ايجاد زمينه هاي لازم در امر آموزش كاركنان هيأتهاي حل اختلاف ومأمورين ثبت احوال در امور مربوط به نام مقتضي است به دواير تابعه ابلاغ نمايند. ضمن مطالعه قوانين و مقررات در بررسي درخواستهاي .مربوط به تغيير نام مواردي كه به عنوان دستورالعمل درج گرديده است دقيقاً به مورد اجرا گذارند.

بخش اول ـ قانون ثبت احوال مصوب 1355 و اصلاحيه آن

ماده 20ـ انتخاب نام‌ با اعلام كننده است ، براي نامگذاري يك نام ساده و يا مركب (حسين ، محمد مهدي و مانند آن) كه عرفاًيك نام محسوب مي‌شود انتخاب خواهد شد.

تبصره 1ـ انتخاب نامهايي كه موجب هتك حيثيت مقدسات اسلامي مي‌گردند. همچنين انتخاب عناوين و القاب و نامهاي زننده و مستهجن و يا نامتناسب با جنس ممنوع است.

تبصره 2ـ تشخيص نامهاي ممنوع با شورايعالي ثبت احوال مي‌باشد و اين شورا نمونه‌هاي آن را تعيين و به سازماناعلام مي‌كند.

تبصره 3ـ انتخاب نام در مورد اقليتهاي ديني شناخته شده در قانون اساسي جمهوري اسلامي تابع زبان و فرهنگ ديني آنان است.

تبصره 4ـ در اسناد سجلي اقليتهاي ديني شناخته شده در قانون اساسي كشور نوع دين آنان قيد مي‌شود.

تبصره 5ـ ذكر سيادت در اسناد سجلي ساداتي كه سيادت آنان در اسناد سجلي پدر و يا جد پدري مندرج باشد و يا سيادت آنان به دلائل شرعي ثابت گردد الزامي است مگر كساني كه خود را سيد ندانند و يا عدم سيادت آنان شرعاً احراز شود.

تبصره 6ـ مراتب تشرف پيروان اديان ديگر به دين مبين اسلام همراه با تغييرا ت مربوط به نام و نام خانوادگي آنان در اسناد سجلي ثبت مي‌شود .همچنين در ماده (3) قانون مذكور در باب وظايف و تكاليف هيأتهاي حل اختلاف چنين آمده است.

ماده 3ـ در مقر هر اداره ثبت احوال هيأتي بنام هيأت حل اختلاف مركب از رئيس اداره ثبت احوال و مسئول بايگاني يا معاونين و يا نماينده آنان و يكي از كارمندان مطلع اداره مزبور به انتخاب رئيس اداره ثبت احوال استان تشكيل مي‌شود وظايف هيأتهاي حل اختلاف قرار زير است.

1) تصحيح هر نوع اشتباه در تحرير مندرجات دفتر ثبت كل وقايع و وفات بعد از امضاء سند و قبل از تسليم شناسنامه و يا گواهي ولادت يا وفات به تكميل سند از نظر مشخصاتي كه نامعلوم بوده است مندرج در ماده 29 اين قانون

2) رفع اشتباهات ناشي از تحرير ضمن ثبت وقايع يا نقل مندرجات اسناد و اعلاميه ها و مدارك به دفاتر ثبت كل وقايع و ساير دفاتر

3) ابطال اسناد شناسنامه‌هائي كه بيگانگان مورد استفاده قرار داده‌اند و طبق ماده 44 اعلام مي‌شود

4) ابطال اسناد مكرر و يا موهوم و تصحيح اشتباه در ثبت جنس صاحب سند و تغيير نامهاي ممنوع

5) حذف كلمات زائد غير ضروري و يا ناشي از اشتباه در اسناد سجلي اشخاص ترتيب تقاضا و گردش كار دفاتر هيأتها و نحوه رسيدگي و ابلاغ تصميمات در آئين نامه اجرائي اين قانون تعيين خواهد بود.

تبصره ـ تصحيح هر نوع اشتباه در تحرير مندرجات دفاتر ثبت كل وقايع و وفات اگر قبل از امضاء باشد با توضيح مراتب در حاشيه سند بعمل مي‌آيد و امضاء كنندگان سند ذيل توضيح را امضاء خواهند نمود.

بنابر اين مستندات قانوني تغيير نام مواد (3) و (20) قانون ثبت احوال مصوب سال 1355 و اصلاحيه آن مي‌باشد.

 

بخش دوم ـ موارد تغيير نام

بموجب ماده 20 قانون ثبت احوال و تبصره هاي آن موارد ممنوعيت در انتخاب نام بشرح ذيل مي‌باشد

1) نامهائي كه موجب هتك حيثيت مقدسات اسلامي مي‌گردد مانند : عبدالات ، عبدالعزي (لات و عزي نام دو بت در مكه معظمه دوران قبل از اسلام است.

2) اسامي مركبي كه عرفاً يكنام محسوب نمي‌شوند (اسامي مركب ناموزون) مانند : سعيد بهزاد ، شهره فاطمه ، حسين معروف به كامبيز و

3) عناوين ـ اعم از عناوين لشكري و يا كشوري و يا تركيبي از اسم و عنوان مانند : سروان ، دكتر ، شهردار و يا سروان محمد و شهردار علي

4) القاب اعم از ساده و يا مركب مانند : ملك الدوله ، خان و يا شوكت الملك و حاجيه سلطان و يا سلطانعلي 

5)اسامي زننده و مستهجن ـ زننده و مستهجن آندسته از نامهائي است كه بر حسب زمان ، مكان يا مورد بدلايل وجهات زير براي شخص دارنده آن زننده و مستهجن باشد و مراتب به تائيد شوراي عالي برسد.

ـ1ـ5)نامهائي كه معرف صفات مذموم و مغاير با ارزشهاي والاي انساني است . مانند : گرگ و قوچي

ـ2ـ5) نامهائي كه با عرف و فرهنگ غالب و مقدسات مذهبي مردم مغاير باشد . مانند : لات ، خونريز ، چنگيز

3ـ5) نامهائي كه موجبات اشاعه و ترويج فرهنگ بيگانه و فرهنگ سلطه گردد . مانند : وانوشكا ، ژاكاردو شاهدوست

4ـ5) نامهائي كه موجب تحقير اشخاص بوده و يا معناي لغوي آن در جامعه قابل پذيرش نباشد . مانند : صد توماني ، گت آقا ، كنيز ، گدا

5ـ5) در صورتيكه اسامي انتخاب شده محلي با توجه به موقعيت و منزلت اجتماعي شخص و يا شرايط زمان مناسب نباشد.

 تبصره ـ انتخاب نام در اقليتهاي رسمي شناخته شده در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تابع زبان و فرهنگ ديني آنان است.

6)اسامي نامتناسب با جنس مانند : نصرت ، ماشاء اله براي اناث و يا انتخاب اشرف و اكرم براي افراد ذكور

ضمناً بر حسب قوانين و مقررات جاري علاوه بر موارد فوق تغيير نام در موارد ذيل نيز از وظايف و تكاليف هياتهاي حل اختلاف مي‌باشد.

الف ـ تغيير نام كساني كه تغيير جنسيت داده و دادگاه صالحه حكم به تغيير نوع جنس در اسناد سجلي و شناسنامه آنان صادر نموده است.

ب ـ تغيير نام كساني كه بموجب تبصره(6) ماده 20 اصلاحيه قانون ثبت احوال با تائيد مراجع ذيصلاح به دين مبين اسلام مشرف مي‌شوند.

ج ـ حذف كلمات زائد و غير ضرور در نام اشخاص مانند : حذف كلمات قلي و غلام در نام اشخاص و يا حذف كلمات زائد نظير گرگ از گرگعلي و يا ذولف از ذولفعلي و

تبصره ـ پيشوند « عبد » خاص اسامي و صفات ذات پروردگار است و در ساير موارد متقاضي مي‌تواند تقاضاي حذف آنرا بنمايد.

د ـ تصحيح اشتباهات املائي در نام اشخاص كه بدليل عدم آشنائي مامور با لهجه‌ها و الفاظ و معاني محلي و يا ناشي از تلفظ اظهار كننده پيش آمده مانند ـ زهرا به سهراب و يا منيجه به منيژه

بخش سوم ـ گردشكار امور مربوط به تغيير نام

1) هيأتهاي حل اختلاف ادارات موظفند برابر آئين نامه اجرائي ماده (3) قانون ثبت احوال درخواستهاي تغيير نام متقاضيان را اخذ نمايند

2) چنانچه محل صدور شناسنامه متقاضي شهرستان ديگري باشد عين درخواست جهت رسيدگي به اداره ثبت احوال ذيربط (محل

.صدور شناسنامه) فرستاده مي‌شود

3) هياتهاي حل اختلاف پس از دريافت برگ درخواست موضوع را در جلسه مطرح و با توجه به شواهد و دلايل موجود در پرونده و ادله اثبات دعوي ، با توجه به اختيارات قانوني نسبت به انجام خواسته خواهان رد دعوي و يا عدم صلاحيت راي لازم را صادر مي‌نمايند.

4) در صورت برخورد با آ‌ن دسته از اسامي كه نمونه آن در فهرست اسامي ممنوع نباشد هياتهاي حل اختلاف موظفند مورد مذكور را جهت تشخيص شوراي عالي ثبت احوال به اداره كل ثبت احوال استان ارسال و ادارات كل استانها نيز موظفند موارد فوق را بطور ماهانه به اداره كل خدمات و مدارك سجلي ارسال تا آماده طرح در شورايعالي ثبت احوال گردد.

در بيست و دومين جلسه مورخ 65.68.26 شورايعالي مقرر گرديد از تاريخ فوق اداره كل خدمات و مدارك سجلي با در نظر گرفتن چارچوب اصلي كار نسبت به اعلام نظر نسبت به اسامي ممنوع اقدام و در موارد پيش بيني نشده با ذكر توجيهات لازم مراتب به شورايعالي ثبت احوال منعكس گردد.

5) اداره كل خدمات و مدارك سجلي موظف است اين گونه اسامي را بر حسب فهرست الفبايي مرتب و همراه با گزارش توجيهي لازم تهيه و به دبيرخانه شورايعالي ثبت احوال ارسال تا در اولين فرصت ممكن جهت تشخيص اسامي ممنوع آماده طرح در شورايعالي ثبت احوال گردد.

6) نتيجه راي شورايعالي از طريق اداره كل خدمات سجلي به ادارات كل درخواست كننده اعلام مي‌شود.

7) هيأتهاي حل اختلاف ادارات موظفند همه ماهه يك نسخه از آراء صادره درخصوص تغيير نام افراد را به اداره كل ثبت احوال استان متبوع خود ارسال و اداره كل مزبور نيز موظف است فهرست اسامي تغيير يافته توسط ادارات تابعه را طبق ليست ضميمه تهيه و به دبيرخانه شورايعالي ثبت احوال ارسال دارند.

8) هر گاه در هياتهاي حل اختلاف استنباط ناصوابي از مدلول بندهاي اين دستور العمل بشود يا تصميمات متضادي در موارد مشابه در هياتهاي حل اختلاف اتخاذ گردد يا در مورد اسامي زننده و مستهجن تصريحاتي لازم باشد در شورايعالي ثبت احوال مطرح و مصوبه شورا ملاك ا ام كار هياتهاي حل اختلاف و مامورين ثبت احوال در موارد مشابه خواهد بود.

9) مسئولين تنظيم اسناد سجلي (نمايندگان و يا ماموران ثبت احوال) موظفند ضمن مطالعه مجموعه اسامي ممنوع ترتيبي اتخاذ نمايند تا از ثبت آنان در اسناد سجلي خودداري گردد.

10) هرگاه اظهار كننده ( اعلام كننده واقعه ) براي نامگذاري نام ممنوع انتخاب نموده باشد نماينده يا مامور ثبت احوال موظف است ضمن راهنمايي و ارشاد متقاضي به تعيين و انتخاب اسامي نيكو از ثبت آن خودداري و در صورت عدم توافق متقاضي درخواست وي را همراه با دلايل طرفين (متقاضي و مامور ثبت احوال) طبق بند 4 جهت اتخاذ تصميم منعكس نمايد.

11) مستند به دين والدين افراد ، انتخاب نام در مورد اقليتهاي رسمي شناخته شده در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تابع زبان و فرهنگ ديني آنان است.

ـ12) تطبيق موارد ممنوعيت يا عدم ممنوعيت نام در اين‌گونه موارد (اقليتهاي رسمي شناخته شده در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با تائيد مرجع صلاحيتدار ديني آنان صورت خواهد گرفت.

13) فهرست اسامي تغيير يافته توسط ادارات همه ساله بطور مدون توسط دبيرخانه شورايعالي ثبت احوال تهيه و جهت راهنماي ادارات و مسئولين منتشر مي شود.

14) اين دستور العمل در 14 بند است و در جلسه مورخه 64.5.17 شورايعالي ثبت احوال باتفاق آراء مورد تصويب قرار گرفته است و با ابلاغ آن كليه بخشنامه‌ها ، دستورالعمها و اطلاعيه‌هاي صادره قبلي كه مغاير با اين دستورالعمل باشد لغو و بلااثر مي‌گردد.

 
دسترسی